ZENDERS EN ONTVANGERS

Radiozeilers in actie tijdens een wedstrijddag

ZENDER:

Om je Marblehead te besturen heb je uiteraard een goede zender nodig die in verbinding staat met een bijhorende ontvanger in de boot zelf. De meeste zenders hebben een aantal kanalen, zijnde 2, 4, 6, 7, enz. De zenders met sticks zijn het meest aangewezen om te gebruiken voor de besturing van een RC zeilboot. Daarentegen zal voor een RC speedboot of RC auto eerder een pistoolzender gekozen worden.

Links pistoolzender, rechts stick-zender

Moderne zenders werken op 2,4Ghz, maar zijn in de meeste Europese landen verplicht een laag vermogen aan signaal uit te zenden. Doordat dit vermogen laag is en water nauwelijks zendersignalen reflecteert, is het beter te werken met een extra satelliet-ontvanger aangesloten op je normale ontvanger. Andere oplossing is de antenne van je ontvanger buiten de bootromp te brengen. Zorg tegelijk voor een hele betrouwbare waterdichting van deze externe antenne.

Carbon is trouwens ook een heel slechte geleider voor een zendersignaal, terwijl dit soort materiaal heel regelmatig gebruikt wordt voor de bouw van een Marblehead bootromp.

Carbon Gothic MX Marblehead

Zend- of ontvangstbereik zijn uitermate belangrijk voor de besturing van je boot. Door grotere aanwezigheid van die externe elementen zoals net vernoemd, is het aan te raden een bereik-test uit te voeren. Tussen de 750 en 1000m is een mooi resultaat. Merk je dat de boot al op een paar honderd meter zijn signaal verliest, moet je de plaatsing van de ontvanger herbekijken. De zender zelf is meestal niet het probleem.

Alle gerenomeerde merken zoals Futuba en Spektrum werken constant om het zendbereik en ontvangst te verbeteren. Enerzijds Spektrum met de verbeterde en laatste generatie Wide Range of X-range genaamd alsook Futuba met hun nieuwste FASST-generaties tov hun nu reeds klassieke FHSS serie. Storingen of signaalverlies zijn bijna onbestaande bij het gebruik van dit soort zender en ontvangers voor carbon bootrompen.

Een goede zender heeft 2 voorname kenmerken, namelijk deze voelt in de hand vertrouwd aan en is heel gebruiksvriendelijk. Gecompliceerde schermmenu’s vragen teveel tijd en energie om die parameter aan te passen die je zoekt.

Voor klassieke RC modelbouw zijn meestal 4 tot 6 kanalen voldoende.

Een mooi voorbeeld hiervan zijn RC vliegtuigen. Deze gebruiken de 4 functies zijnde motorsnelheid, staartroer, hoogteroer en rolroeren (throttle, rudder, elevator en ailerons). Bijkomend kunnen landingskleppen en/of landingsstel (flaps en gear) bediend worden. Deze laatste funkties zijn ook 2 extra kanalen, dmv schakelaars, die enkelvoudig of meertraps zijn.

Wat betreft de configuratie van de stickbediening zal je in Europa mode 2 gebruiken, waarbij throttle en rudder zich links bevindt en rechts elevator en ailerons. Mode 1, 3 en 4 bestaan ook waarbij de stick-posities compleet anders zijn. Voor meer info hierover, gelieve de handleiding van de fabrikant te raadplegen. 

Stick-zender met handleiding door fabrikant

Voor je RC Marblehead zeilboot gebruik je minimaal 2 kanalen in mode 2 configuratie. In sommige situaties wordt ook gebruik gemaakt van nog andere schakelaar-kanalen, dit voor fijn-programmatie(high/low range) voor de zeilen en/of roer. Deze schakelaars bevinden zich vooraan en/of bovenop de zender.

De linkse stick is om de zeilopening te regelen, de rechter stick voor de roerbesturing. Zie onderstaande foto:

Stick controles voor zeilen en roer

De keuze aan merken en types aan zenders is vrij groot. 

Sommige zenders zijn in staat om verschillende RC modellen op te slagen in een intern geheugen of externe geheugenkaart. Dit laat je toe om op je zender een RC model te kiezen uit een lijst met telkens eigen instellingen per model. Een mooie oplossing voor diegenen die meerdere boten bezitten en toch steeds dezelfde zender wensen te gebruiken.

Display met keuzelijst vooraf ingestelde zeilbootmodellen op de zender

Ben je toe om een nieuwe zender aan te schaffen, vraag dan rond in je vriendenkring radiozeilers in de club of op wedstrijddagen buiten clubverband, welke zendapparatuur ze gebruiken en waarom. Opzoekwerk op het internet of een keertje een speciaalzaak bezoeken, kan je heel wat informatie opleveren.

Een goede zender hoeft niet duur of van een gerenommeerd merk te zijn. Alles hangt af van wat je voorziet aan budget en je wensen. 

Het kan zelfs tweedehands.

Ook een draagriem of draagharnas voor je zender kan handig zijn om langere tijd zonder vermoeidheid te radiozeilen.

Zender met halsdraagriem

Een waterdichte en warme nylon beschermhoes is een goede oplossing voor op koudere en/of regenachtige dagen je zender in goede conditie te houden. Ook bij verkleuming van je handen door koude, wind en regen is deze cover een fijn accessoire.

Water- en winddichte nylon zendercover

Voorzie voor je zender een stevig opbergkoffertje, gevuld met voorgesneden schuim op maat. Voorzie ook plaats voor je batterijen of andere toebehoren.

Zenderkoffer met zender, batterijen en toebehoren

ONTVANGER:

Bij elke zender hoort uiteraard een ontvanger of meerdere.

Een ontvanger is een elektronische module die het corresponderend radiosignaal herkent als het zijne en omzet naar een elektrische signalen voor de aangesloten servo’s of andere. 

In dit geval dus voor de zeilen en roer van de boot.

Een reeks ontvanger modellen binnen eenzelfde merk

 Er bestaan voor elk merk heel wat types ontvangers qua uitvoering.

Voornaamste factor is de compatibiliteit, maw zijn zender en ontvanger in staat om met elkaar te communiceren? Hoeveel kanalen heeft de ontvanger? Twee kanalen is principieel voldoende. Hoe is de antenne voorzien? Een enkele draadantenne of tweedraads? Interne antenne of gecombineerd met een satelliet-ontvanger? Of een combinatie?

Zoals je ziet zijn er heel wat mogelijke uitvoeringen.

De beste resultaten voor de ontvangst, bekom je door te kiezen voor een tweedraads ontvanger of een gecombineerde satelliet-ontvanger met hoofdontvanger.

Ontvanger met satelliet

Belangrijke tips: elke beschadigde antennedraad zal de ontvangst beduidend verminderen. Maak ook nooit antennedraden korter of langer dan origineel. Verlengen van antennedraden of het vervangen vermindert de ontvangstcapaciteit danig, laat ze in originele staat. De draden hebben origineel een bewuste lengte. De opstelling hoe je de antennedraden plaatst, is het allerbelangrijkste. Volg hiervoor exact de voorschriften van de fabrikant voor een optimale ontvangst te bekomen. Bij een tweedraads ontvanger moeten de antennedraden 90° ten opzichte van elkaar geplaatst worden voor optimale ontvangst. Meestal zijn beide draden verschillend in lengte, waarbij de langste in het verlengde loopt van de bootromp, terwijl de kortere versie de romp dwarst. De uiteinden van de beide draden vrijlaten, niet geplooid en in dezelfde richting lopend als voorzien volgens de fabrikant-instructies.

De ontvanger is ook een elektronische module die geen water verdraagt.

Net door vochtige omgeving in de bootromp kan de werking van de ontvanger  uitvallen of haperen. Probeer desondanks de ontvanger altijd droog te houden.

Enkele maatregelen zijn het voorzien van een receiverpot met schroefdeksel dit door de hogere locatie centraal in de bootromp. 

Ontvanger pot met schroefdeksel

Ook een kleine rubber luchtballon rond de ontvanger verhelpt al veel. De contacten op de uitgangen kan je ook best regelmatig licht insmeren met zuurvrije vaseline om oxidatie van de pennen of ingaande stekkers te voorkomen.

BESLUIT:

De aanschaf van zender en ontvangers doe je heel overwogen. Informeer je voldoende voor je beslist welk merk en type je wenst en aankoopt. Behandel je zender en ontvangers met respect om er jarenlang plezier aan te beleven. Zorg dat water of hitte geen directe invloed kunnen hebben op deze apparatuur. 

  Zeil en geniet!


© Copyright RCZEILEN